gavareci

Արտաքին գործերի նախարարությանը և անձամբ նախարարին (ինչպես նաև ՀՀ նախագահին), ինչքան ժամանակ է պետք կամ քանի տարի, որ հասկանաք, մենք հարկատուներս ձեզ չենք վարձել, որպեսզի միայն շրջագայեք և “,վայելեք”, կամ ձեր անձնական բիզնեսները “,ծաղկացնեք”, այն էլ հայրենիքից դուրս, ուրիշ երկրներում ի բարօրություն այդ երկրների: Փաստեր, որքան ուզում եք, մենք երևի թե աշխարհում միակ երկիրն ենք, որի դեսպանները, աշխատանքից ազատվելուց հետո մնում են, այն երկրում, որտեղ դեսպան են աշխատել, միայն չարդարանաք թե իրենց “գործն” են շարունակում, այդ կարողությունները Հայաստանի ոչ մի դեսպան չի ունեցել, այլ բան է, որ նրանց համար են աշխատում:

Ոչ մի անգամ հաշիվ չեք տալիս, թե դուք միջազգային կազմակերպություններում և ձեր նշանակված երկրներում ինչով եք զբաղված, որ ոչ մի տեղ մենք չենք կարողանում, որևէ առաջընթաց կամ զգալի արդյունքների հասնել:

Հիմա նորից աքլորատեսքով հայտարարում եք, թե ինչ կա, որ ադրբեջանը դարձել է ՄԱԿ-ի անվտանգության խորհրդի ժամանակավոր անդամ: Մեր երկրի ԱԳՆ-ը մեզ հանգստացնում է, թե Մինսկի խմբի եռանախագահները Անվտանգության խորհրդի մշտական անդամ են (ունեն վետոյի իրավունք), հետո ինչ, Բաղդատում էլ շատ ու շատ խուրմա կա, մեզ ինչ: Այ սիրուն տղա, այդ ում վրա ես հույստ դրել, 1915թ. այդ երեքը կային, բայց մեզ ցեղասպանության ենթարկեցին, հայրենազրկեցին, քանի որ քեզ պես մտածողները փոխանակ ազգը համախմբեին, միասնականացնեին և դուրս գային միասնական պայքարի, ձեր պես հույսները դրեցին սրանց- նրանց վրա… Վերջում մնացինք առանց հայրենիք ու սփռվեցինք աշխարհով մեկ… Ձեր վերջնական ուզածը սա է:

Ադրբեջանի առաջին քայլը լինելու է` նախագիծ ներկայացնել, որ Հայաստանի Հանրապետությունը ագրեսոր է ու շատ հանգիստ կստանա իր 155, “ընկերների” համաձայնությունը, ինչպես ստացավ ժամանակավոր անդամ դառնալու համար…

Երկրորդը. Կներկայացնի, որ Արցախում և մեր կողմից ազատագրված գոտում տեղակայվեն այսպես ասած միջազգային խաղաղարար ուժեր և մեր մուտք ու ելքը կփակեն, իսկ մեր մուտք ու ելքը փակելուց հետո դատարկված Արցախին կմնա կարճ ժամանակում հայաթափվել… (կասկածող եմ փնտրում): Եվ այս գործընթացին նրանք ձեռնամուխ կլինեն ամեն մի առիթով: Չեն խորշի թչ մի բանից:

Նորից կասեք բա մենք ինչ մեղք ունենք, որ այդպես ստացվեց, ինչպես հիմա եք ասում, մենք ինչ անենք, որ Նախիջևանը դատարկվեց, որ այնտեղ մեր աչքերի առաջ կատարվել և կատարվում է հայերի և մարդկային և մշակույթային ցեղասպանություն… Դե, որ ոչինչ չեք կարող անել, ամենաքիչը հեռացեք, թե չէ ձեր չարածների համար մենք վճարել և էլի շատ ու շատ թանկ ենք վճարելու: Այսքանից հետո չեք ամաչում դեռ պետբյուջեից ավել գումար եք պահանջում, որ ինչ անեք, երևի ծախսներտ շատացել է հա մեր հաշվին: Բավական է վճարենք ձեր չաշխատածի ու անգործնեության համար:

Այս հոդվածը տպագրվել է "Իրատես de facto" թերթի 11-14.11.2011թ. թիվ 72 համարում:

Բոլորովին վերջերս ընթերցեցի Թոմաս Դե Վաալի “Սև այգի” գրքի հայերեն թարգմանությունը, չնայած այն լույս է տեսել դեռևս 2007թ:

Հեղինակը հայերեն հրատարակության համար առաջաբանում նշում է. “Թեև գիրքը մտահաղացել ու գրել եմ այնպես, որ միջազգային ընթերցողը կարողանա հասկանալ Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության էությունը…”, այս առաջաբանից պարզ է դառնում, որ հեղինակը ինքը , ինչպես նաև միջազգային հանրությունը, այդ թվում հայերս ու ադրբեջանցիները առ այսօր հակամարտության էությունը ճիշտ չենք մեկնաբանում և ճիշտը չենք ասում: Նա որպես օտարազգի լրագրող իրավունք ունի իր մտահաղացումը, շեշտում եմ մտահաղացումը և ոչ թե ճշմարտութնունը շարադրի, քանի որ այդ ճշմարտությունը չի բարձրաձայնվում: Ըստ ինձ հեղինակը աշխատել է լինել լոյալ և արձանագրել է փաստեր, որոնք հակամարտության էության վրա ոչ մի լույս չեն սփրում կամ ոչ մի նոր բան չի ասվում, քանի որ ըստ էության գիրքը իրավ որ մտահաղացումների ու պատմությունը ճիշտ չիմանալու շարադրանք է: Համենայն դեպս հեղինակին կարելի է շնորհակալություն ասել իր կատարած “անկեղծ” աշխատանքի համար, չնայած ինքը խոստովանում է, որ հսկայական ֆինանսական օգնություն է ստացել (դե ով վճարում է, նա էլ երաժշտություն է թելադրում):

Անդամագրված լինելով անկախության համար պայքարի խմբակներին և առ այսօր չդավաճանելով իմ այդ կեցվածքին, ես գտել և գտնում եմ, որ արցախյան հարցը հայ ժողովրդի ազգային ազատագրական պայքարի մի փոքր դրվագն է, որը սկսվել է դեռևս թաթար-մոնղոլների և քոչվոր թուրքերի ներխուժումից:

Հեղինակը լավ չիմանալով կամ չցանկանալով գրել ճշմարտությունը, պատմական Արցախը համարում է վիճելի տարածք… Հարգելի հեղինակ, ձեր տեսածով և ձեր նշած թվերով երևում է, որ Արցախը հազարամյակներ եղել և կա հայկական, որի վառ ապացույցը նրա տարածքում պահպանված հայկական վկայությոններն են: Չեք հավատում, կազմակերպեք պեղումներ նրա ցանկացած վայրում և դուք ու աշխարհը կհամոզվեք, որ թաթար-թուրքերը իրենց ավերումներով հանդերձ չեն կարողացել ջնջել հայկական հետքը, որը հայկական եկեղեցին թաղում էր և հողաթմբի վրա գրում փառք ՍՄԿԿ-ին:

Ես հեղինակին չեմ մեղադրում, ես մեղադրում եմ մեզ` հայերկս, որոնք ի սկզբանե աշխարհին չհայտարարեցին, որ սա ազգային ազատագրական պայքար է և մենք` հայերս ղեկավարվեցինք ու գործեցինք այդ պայքարի ոգով և այսօր աշխարհը մեզանից պահանջում է մեր ազատագրվելուց հետո նորից վերադարձնենք մեր երկիրը ասպատական քոչվոր թաթարների իշխանության տակ: Ցույց տվեք մեկ օրինակ, որ ազգային ազատագրական պայքարով ազատագրված ազգերը վերադարձել են իրենց նվաճողների “գիրկը” և մենք կպատասխանենք ձեզ:

Այնպես, որ ողջ հայ ժողովուրդը և համայն հանրությունը պետք է հասկանա, որ արցախյան հակամարտությունը այլ ոչինչ է բացառությամբ ազատգրական պայքարի… Մենք ոչինչ չունենք զիճելու, մենք պատրաստ ենք մեր պատմական հայրենիքի մի փոքրիկ մասը պաշտպանելու…

Ցանկացած ժողովուրդ ունի արժանի զավակներ և տականքներ: Հայ ժողովրդի ճակատագրում մեզ բախտ վիճակվեց “շփվելու” թուրք ժողովրդի տականքների (տվյալ դեպքում քոչվոր-թափառական, ուրիշի ունեցվածքը թալանող…) մի հատվածի հետ, որոնք չունենալով հայրենիքի զգացողություն, չցանկանալով արարել սեփական երկրում, հորդաներով շարժվում էին Ասիայից մինչև Եվրոպայի ծայրը` ճանապարհին սպանելով, ավերելով ու թալանելով ամեն ինչ: Թուրքի այս տեսակի մասին հանճարեղ է ասվել. “այստեղով թուրքեր են անցել”:

Մշտաարմատ, մշտաբնիկ հայ ժողովրդին X-XI դարերից բաժին հասան այդ քոչվոր թալանչիները, որոնց մինչև XX դարը մենք ցանկացանք մարդ դարձնել: Ինչպես ասում են, մեզ մոտ չստացվեց այդ վայրի խուժանին մարդ դարձնել, նրանց մեջ նստած գազանը երբեք չի քնում (վառ վկայությունը XXI դարի վարչապետ Էրդողանի հոխորտանքները) նրանք XIX դարի երկրորդ կեսից սկսած որոշեցին բնաջնջել հայ ժողովրդին նրա իսկ սեփական հայրենիքում: Պետականորեն ծրագրել էին ու ի կատար էին ածում հայաջնջման բարբարոս քաղաքականությունը, հատկապես XX դարի առաջին քսանամյակում: Ի դեպ, այդ վայրագ ծրագիրը իրականացնում էին այսպես կոչված համաշխարհային հանրության բաց աչքի առաջ, ինչ որ տեղ նրանց օգնությամբ (Գերմանիա-Անգլիա), իսկ մնացած “հզորները” լռում էին (ԱՄՆ, Ռուսաստան, Ֆրանսիա և այլն): Հայ ժողովուրդը այդ վայրագների դեմ պայքարելու բազում փորձեր է ձեռնարկել, բայց քանի որ չկար պետականություն, չկար կենտրոն, որը համախմբեր-միասնականացներ այդ ազգային ազատագրական պայքարը, դրանք բոլորը տապալվում էին: Եվ թուրքերը նոր վայրագություններով շարունակում էին բնաջնջել բնիկ հայ ժողովրդին:

Մինչև նոր անկախ Հայաստանի ստեղծումը`1991թ, աշխարհով մեկ ցաք ու ցրիվ եղած հայ ժողովուրդը պայքարել է արդարության վերականգման համար, պայքարել է իր պետականությունը վերականգնելու (եթե լինենք ազնիվ, ոչ թե պետականության վերականգման, այլ գոյատեվելու) համար: Այսօր, երբ ունենք անկախ պետականություն, մենք պարտավոր ենք խոնարհվել մեր փառահեղ ազատամարտիկների (ֆիդայիների, ԱՍԱԼԱ, խմբապետերի, ապստամբության ղեկավարների և նմանատիպ այլ անհատ ու կոլեկտիվ գործիչների…) անունների ու շիրիմների առաջ և փակել այդ գործելաոճը: Ազգային բոլոր հարցերը պետք է լուծենք մեր միասնական ուժի ճիշտ կիրառումով, պետք է հասկանանք, որ պետականության առկայության պայմաններում անհատների ինքնագործունեությունը տեղ չունի: Պետությունը պարտավոր է իր վրա վերցնի ու պետական մշակված ծրագրով լծվի մեր պահանջատիրության հարցի լուծմանը, այդ գործընթացի մեջ ընգրկելով աշխարհասփյուռ ողջ հայ ժողովրդին: Ահա մեր հրամայականը:

Այստեղ ուզում եմ մեկ կարևոր հանգամանքի վրա ուշադրություն բևեռել: Վերջին ժամանակները հայերս խոսում ենք ինչ որ 100 ամյակից հետո փաստացի կատարված ցեղասպանության ժամկետանցության մասին և ուզում ենք շտապել մինչև 100 ամյակը ճանաչել տալ ցեղասպանությունը (ի հարկե Թուրքիային), թե չէ ուշ կլինի: Սիրելի հայ ժողովուրդ, ցեղասպանությունները չունեն ոչ ժամկետայնություն և ոչ էլ մոռացության կարգավիճակ, մոռացան հայկական ցեղասպանությունը, կատարեցին հրեականը և այլն, ուստի ոչ շտապեք, ոչ էլ խառնվեք իրար: Շտապողականությունը և խնդրին չնախապատրաստվելը ու աշխարհին այն հիմնավոր չներկայացնելը կլինի կործանարար և միայն այդ ժամանակ մենք կկորցնենք ամեն ինչ:

Հայ ժողովուրդը և աշխարհը հաստատ համոզված են հայ ժողովրդի ցեղասպանության փաստի մեջ, մեկ անգամ չէ, մեկ պետություն չէ, որ հաստատել է այս փաստը: Փաստը հաստատվել է միլիոնավոր գրություններով, զեկուցագրերով, ականատեսների պատմածով ու այլ միջոցներով… Ամենավառ ապացույցը` հայաթափված և ավեր դարձաց բուն Հայաստանը, որտեղ սիստեմատիկ ոչնչացվում են պատմամշակութային արժեքները նուն թուրք ձեռքով, նույնը վերաբերվում է այսպես կոչված ադրբեջանի թուրքերին, որոնք երբեք ետ չեն մնում մեծ եղբորից: Այս փաստի` իրականացված ցեղասպանության առկայությանն ու նրա մասնակի վերացմանն էր միտված Սևրի պայմանագիրը, որով այսպես կոչված համաշխարհային հանրությունը ուզում էր մեղմել իր մեղքի բաժինը: Մեկ անգամ ևս կրկնում եմ, չնախապատրաստված հախուռն գործողությունները կբերեն նոր վտանգներ ու նոր խնդիրներ (ինչպես եղել է անցյալում…):

Հայ ժողովուրդը, հանձինս ՀՀ-ի այսօր ու հետ այսու պարտավոր է նախ իր պահանջատիրությունը ձևակերպի ու հետո համաշխարհային հանրության հետ խոսի նրա օրենքներով: Մեր պահանջները չեն շեղվում այդ օրենքներից, քանի որ ցեղասպանություն կատարողները պարտավոր են հատուցել ամեն ինչի համար:

Այն որ հայոց ցեղասպանությունը թուրքական (թե օսմանյան և թե ներկայիս ԹՀ, որը նոր անկախ Հայաստանին 1993թ փաստացի տոտալ պատերազմ է հայտարարել) պետության կողմից ծրագրված և իրականացված գործողություն է, չկա ոչ մի կասկած անգամ անտեղյակների մոտ:

Մենք ազգովի պարտավոր ենք ցեղասպանության հետևանքով մեր կորուստների հիմնավորումը կատարենք իրավական և տնտեսական հաշվարկներով ու դիմենք միջազգային կառույցներին:

ՀՀ օրակարգային հարցը պետք է համարի հայոց ցեղասպանության հետևանքների վերացման պահանջատիրական իրավունքը:
Այս հարցի լուծումը զերծ է երազանքներից, հուզականությունից, շտապողականությունից, սեթևաթանքներից ու նման վիճակներից: Մեր ու գալիք սերունդներին վիճակված է սթափ մտածելակերպով, սառը գործելակերպով ու ժամանակի ճիշտ ընտրությունով հասնել մեր նպատակին, հասնել միացյալ հայրենիքի վերականգմանը, հասնել աշխարհասփյուռ հայերին հայրենիքում տեսնելու և արարելու մեծ գործին: Կրկին ու կրկին անգամ լինենք զգոն և վստահ, որ մեր միասնականությունն է լուծելու մեր պահանջատիրության հարցը: Եթե հույսը մեր վար չդնենք, ապա մեր փոխարեն ոչ ոք մեր համար հայրենիք չի ստեղծի ու քոչվոր մասային հետ չի ուղարկի իր ելակետը իր անապատները…

Պետք է կառուցենք հզոր հայրենիք ու լծվենք մեր դարավոր խնդրի լուծմանը:

Այն հայերի համար, ովքեր սիրում են կրկնել, թե թուրքերը փոխվել են

800 ամյա պատմության ընթացքում թուրքը մնաց թուրք (քոչվոր, քանդող, ավիրող, բռնաբարող, ուրիշին տիրացող): Վառ ու “փայլուն” ապացույցը 21-րդ դարի նրանց վարչապետ Էրդողանը… Միամիտ հայերի մարդկային գործնեությանը նա նենգաբար պատասխանում է, թե մի մոռացեք, որ Թուրքիայում ապրում է 100 000 և հետո էլ, թե 70 000 հայեր: Այսինք, եթե համաշխարհային բոլոր օրենքներով պահանջում ենք վերացնել Հայաստանի շրջափակումը, որը փաստացի հավասար է պատերազմի, ստեղծել դիվանագիտական պարզ հարաբերություններ, նա հաղորդում է, թե չենք մոռացել 1890-ականներից 1923թ ընկած ժամանակաշրջանը: Ահա 21-րդ դարի թուրքի մտածելակերպը և ի հարկե գործելակերպը: Հիմա ինձ ասացեք, փոխված թուրքը ո՞ր ձևով ու ո՞ր ուղղությամբ է փոխվել:

Եթե 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին կապի միջոցները այսքան զարգացած չէին և այսպես կոչված միջազգային հանրությունը իբրև թե ուշանում կամ ժամանակին չէր միջամտում հայ ժողովրդի սպանդին ու եղեռնին իր իսկ սեփական հայրենիքում, ապա 21-րդ դարում ի լուր աշխարհի թուրքերը մեզ վախեցնում են նույն ցեղասպանությամբ, իսկ այդ համաշխարհային հանրությունը և լսում, և տեսնում է ու լռում: Ի՞նչ է սա նշանակում, որ նա համաձայն է թուրքի հետ և լռելով ոգևորում է ինչպես թուրքերին, այնպես էլ նրա փոքր եղբայր ազերիներին:

Ինչ է մնում մեզ, հայերիս: Մի վերջին անգամ համախմբվենք (10 միլիոնը), միասնանաք հանուն հայ ժողովրդի ապագայի ու մեր պահանջատիրությունը ներկայացնենք այդ համաշխարհային կառւույցներին, թե չէ ֆուտբոլային, առևտրական, դիվանագիտական խաղերը մեզ ոչինչ չեն տակու: Հայերս համոզված ենք, որ մեր պահանջները մենք պետք է լուծենք, ունենալով նպատակ և ազգային հիմնարար ծրագիր:

Միասնականալու հրամայականը եկել և ծնկել է մեր առաջ: Ավելի վեհ բան, քան միացյալ ու անկախ Հայաստանը չկա: Ոչ մի հայ չպետք է մտածի այլ բանի մասին, բացի հայրենիքի ազատագրման բաղձալի նպատակից:

Հ.Գ. Համազգային պայքար բոլոր ճակատներով ու բոլոր բնագավառներով:

Երևանի փողոցներում վերջերս երթևեկում են նոր պետհամարանիշներով ավտոմեքենաներ` VV DD TT NN, այս ոչ մեսրոպյան տառերով: Եթե Մ.Մաշտոցը եկել, նոր հայերեն տառեր է ստեղծել, ասեք իմանանք, թե չե ո՞ւր է լեզվի պետական տեսչությունը, ո՞ւր է պետությունը, որի պետական լեզուն հայերենն է: Առանց այդ պետհամարանիշների էլ Երևանում հայերեն բառ ու բառակապակցություն չկա (սա այլ պեմա է):

Ժամանակին պետհամարանիշներով զբաղվող կազմակերպությունները էվրիկա հայտնաբերեցին, ծռմռված հայերեն տառերով ստեղծեցին պետհամարանիշներ (ՕՕ, ՍՍ, ՏՏ, ԼԼ, PP և ՈՈ), որոնց կոմբինացիոն թվաքանակը հավասար է 3 599 964 (36 x 99 999), այսինքն վերը նշված տառերի կոմբինացիան օգտագործելով ՀՀ-ում 3.6 միլիոն ավտոմեքենա կարող են ունենալ պետհամարանիշներ, որտեղ չի հաշված ՊՆ և Տ տառերով պետհամարանիշներերը:

Երբ ժոսղովրդին ստիպեցին պարտադիր ապահովագրությունը, նշում էին որ Հայաստանում կա մոտավորապես 500 000 ավտոմեքենա կամ տրանսպորտային միջոց:

Ինչո՞ւ են թաքցնում, կամ ի՞նչ նպատակով են թաքցնում տրանսպորտային միջոցների ճիշտ քանակը: Պատասխանը թողնում եմ պատկան մարմիններին, իսկ ես հիմնավորում եմ, թե ինչպես են փող շինում այս գործով զբաղվողները:

Վերջին ոչ մեսրոպյան տառերով պետհամարանիշների “ծնունդը” պետք է լիներ 3.6 միլիոն համարանիշների սպառման արդյունքում: Բայց քանի որ համարանիշները սպառված չեն, ուրեմն գործում է այսպես կոչված գոլդ համարների թվաքանակի աճի պահանջարկը: Երևանում սիրում են մի քանի միլիոն տալ (նայած ում գրպաններն է գնում այդ գումարները), գոլդ համարով տրանսպորտային միջոց շահագործելու համար:

Եթե ցանկանաք և հաշվեք 3.6 միլիոնի մեջ քանի գոլդ համար կա, կտեսնեք, որ դրանք վաճառվել (մի մասն էլ նվիրվել են) ու վերջացել են: Ուստի նոր կոմբինացիոն խաղ է հարկավոր խաղալ, որպեսզի փող շինող տղեքը հարստանան, որոնց համար պետություն-պետականաշինություն, հայրենիք-հայրենասիրություն, օրենքը և նրա կիրառումը լոկ ծիծաղ է առաջացնում:

Ահա գոլդ համարների քաղաքը ու նրա լեզվի տեսչությունը:

Այս հոդվածը տպագրվել է "Հրապարակ" թերթի 2010թ. հունիսի 22-28 թիվ 22 համարում:

Կարծես թե երկրագնդի մարդկությունը կամ համաշխարհային հասարակությունը (անկախ կրոնից, սեռից, մաշկի գույնից և լեզվային տարբերություններից ու գիտակցական մակարդակից…) ընդունում է, որ մեզ ստեղծել է Աստված: Եթե դա այդպես է, ուրեմն մենք բոլորս հարազատ մարդիկ ենք անկախ մեր բնակվելու վայրից: Թե ինչու և ինչպես են առաջացել մաշկի գույների տարբերությունները, թե ինչու և ինչպես են առաջացել տարբեր լեզվախմբերը և թե ինչու և ինչպես են մարդիկ բնակվել տարբեր տեղեր (դե պարզ է, որ բոլորը չէին կարող տեղավորվել հասարակածում) նորից թողնենք մեր միակ արարչի իրավասությանը:

Երկրագնդի բոլոր կրոնները ըստ իրենց կանոնադրությունների համարվում են խաղաղարարներ, քարոզում են բռնության դեմ, «աղոթում են» խաղաղ գոյակցմանը հանուն մարդկության բարորությանը և զարգացմանը (գործնականում թե ինչպես են գործում այս կրոնները և ինչն է նրանց քարոզիչների նպատակը, այս հոդվածի քննարկման առարկան չի):

Մերօրյա երկրի նախագահները (անկախ երկրի տարածքային և բնակչության թվից) ընտրվելուց առաջ խոստանում են պահպանել խաղաղություն և հարցերը կամ խնդիրները լուծեն միայն խաղաղ ճանապարհով, ընտրվելուց հետո անում են լրիվ հակառակը (ճիշտն ասած այս թեման նույնպես այս հոդվածի քննարկման թեման չի):

Երկրագնդի բնակչության 90-ը ընդհանրապես դեմ է պատերազմներին (կատարեք սոց. հարցում և ոչ մի շարքային քաղաքացի պատերազմին կողմ չի քվեարկի…) և նրա՞նք չեն, որ պատերազմներ են հրահրում կամ կազմակերպում: Նրանք սոսկ գործիք են եղել ու կան որոշ խմբերի (մեր օրերում կուսակցությունների) ինչ-ինչ ձգտումների համար (թե ինչու են լինում պատերազմներ մեզանից շատերը լավ էլ գիտակցում են, բայց դա էլ նյութի թեման չի):

Վերը շարադրածը եթե ընդունենք ելակետ և բոլորս համաձայնվենք այն «ճշմարտության» հետ, որ մենք բոլորս նույն Աստծո հավասար զավակներն ենք, ապա ինչո՞ւ ենք իրար կոտորում: Եկեք վերջ տանք այսպես կոչված սպառազինությունների մրցավազքին և այդ հսկայական միջոցները ուղղենք գիտության զարգացմանը:

Զենք և զինամթերք արտադրեկու, կուտակելու և իրար ոչնչացնելու փոխարեն այն նպատակամղենք հասարակության սոցիալ տնտեսական պահանջմունքների բավարարմանը: Այսօրվա մեկ օրվա ռազմական ծախսերը (սկսած ուսումնասիրություններից, նախագծերից, արտադրության կազմակերպումից, զենքի արտադրումից և նրա փորձարկումից) կբավարարի երկրագնդի բնակչությանը (6,5 միլիարդ մարդու) առնվազն մեկ տարվա կերակրման համար:

Եթե հասարակության 90-ը պատերազմ չի ցանկանում և տեսնում է, որ իր ստեղծած բարիքը գնում է չար գործի, ապա ինչո՞ւ իր մեջ ուժ չի գտնում կասեցնելու այդ չարիքի արտադրությունը (այստեղ ես չեմ հաշվարկում ավերումներից հետո վերականգնողական ծախսերը) և այսպես կոչված երկրների ղեկավարներին չի ստիպում ֆոտոխցիկների առաջ կեղծ ժպիտի փոխարեն նստեն և քննարկեն երկրագնդի հետագա ճակատագիրը: Պայմանավորվեն և վերջ տան այդ խելագար մրցավազքին թեկուզ ՄԱԿ-ի հովանու ներքո…

Աստված բոլորին կյանք է տալիս ապրելու և բարի գործ արարելու համար: Այս նպատակին հասնելու համար մարդկությունը պարտավոր է ղեկավարվել միայն իր ստեղծողի պատվիրաններով: Մենք հարցադրում ենք բոլոր ազգերին. Դուք համաձա՞յն եք, որպեսզի բոլորս ապրենք մեկ ընտանիքում: Եկեք հավաքվենք և քննարկենք այդ հարցը և վերջ տանք զենքի արտադրության մրցավազքին (մեկը ունի, մյուսին արգելում է, այդպես չի լինում): Այսօր այնքան զենք ունենք, որ երկիր մոլորակը կարող ենք հանել իր ծիրից… Բա սա հասկանալի չի՞:
Հայ ժողովուրդը, լինելով աշխարհի ժողովուրդների հավասար ու լիիրավ անդամ, կիսելով երկրագնդի հետագա ճակատագրի մտավախությունը, առաջարկում է.
•Դադարեցնել սպառազինությունների արտադրությունը և փոխակերպել կամ ոչնչացնել եղած հսկայածավալ այդ միջոցները
•Զինաթափել բոլոր պետություններին
•Դադարեցնել ինչպես միջէթնիկ բախումները, այնպես էլ կրոնական կազմակերպությունների գործնեությունը, անկախ նրանց պատկանելությունից ու ուղղվածությունից
•Բոլոր վիճահարույց հարցերը լուծել մեկ միասնական օրենքի սահմաններում (դա կլինի ՄԱԿ-ի թե մեկ այլ կազմակերպության վերահսկողության ներքո, նշանակություն չունի)

Վերադառնանք սկզբին` մենք նույն Աստծո որդիներն ենք:

Եթե համայն մարդկությանը չի հետաքրքրի մեր առաջարկը, ապա մենք պարտավոր ենք մեր պետականության կառուցման սկզբունքները առաջադրել, որը կշարադրենք հետագայում:

Նորից ալեկոծվում ենք մենք` հայերս, նորից մեր մասին խոսում է այսպես կոչված միջազգային հանրությունը, որը մեր ցավին տեղյակ է ընդամենը 1%-ով, այսինք 99%-ով լուծում են իրենց ազգային շահերը, մեր` հայերիս հաշվին, ինչպես դա տեղի է ունեցել հարյուրամյակներ առաջ և հատկապես Հայոց Մեծ եղեռնի ժամանակ: Այն ժամանակ էլ այս նույն միջազգային հանրությունը ոչ թե նպաստեց կանխելու հայոց ցեղասպանությունը, այլ իրենց երկրների շահերից ելնելով թուրքերին թույլատրեց, որ հայերին հայրենազրկեն և ենթարկեն ցեղասպանության: Այժմ այս փաստը, իրենց շահերից ելնելով, օգտագործում են այսօրվա Թուրքիայի դեմ:

Իսկ մենք հայերս, փոխանակ հույսներս մեզ վրա դնենք, համախմբվենք, միակամ դառնանք և մեր պահանջները դնենք այդ համաշխարհային հանրության առաջ գլուխ ենք կոտրում այս կամ այն վայրում կայացած գագաթնաժողովներում և նմանատիպ այլ նիստերում ու հավաքներում արված հայտարարությունների ու ընդունված կամ ստորագրված որոշումների վրա:

Արցախյան ազգային ազատագրական պայքարի սկզբից առ այսօր մենք` հայերս, չկարողացանք այդ միջազգային հանրությանը ներկայացնել Արցախի հարցի պատմաիրավական անվիճելի ճշմարտությունը: Նախ հարցի խեղաթյուրմանը մասնակցեցին ազգային պատկանելիություն չունեցող հայ կոմունիստները, առաջ քաշելով խողզիճում հիմար բառակապակցությունը, ապա այսպես կոչված լիբերալները չնայած “հաղթեցին” ճակատամարտում, որը մեզ պարտադրել էր Ադրբեջանը (ճակատամարտը հաղթել է ողջ հայ ժողովուրդը, թող ոչ ոք չտիրանա այդ հաղթանակին), նրանք շփոթվեցին և կիսատ պռատ զինադադար ստորագրեցին, որը խնդրել էր պարտվող կողմը: Ու փոխանակ զբաղվեին Արցախի վերաբնակեցումով, հատկապես նախկին արցախցիներով, Ադրբեջանի կողմից ցեղասպանության ենթարկված սումգաիթցիներով, կիրովաբադցիներով, բաքվեցիներով, շարունակեցին կոմունիստների տխրահռչակ գործը կամ նրանց անգործնեությունը:

Հետագայում, այսպես կոչված ազգային ուժերը, որոնք երկիրը ղեկավարեցին շուրջ 11 տարի, Արցախի հարցը քնացրեցին (ըստ ինձ մենք` հայերս, Արցախի վերաբերյալ ունենք մեկ հարց, օր առաջ վերաբնակեցնել և շենացնել այդ պատմական Հայաստանի մեր մարզը) կամ թողեցին այդ նույն միջազգային հանրության օրակարգում, իսկ իրենք շարունակեցին կրկնել իրենց նախորդների նույն սխալները և մի բան էլ ավել, նպաստեցին Արցախի հայաթափմանը (օրինակները շատ են):

ՀԱյերիս հարցը պետք է լուծենք հայերս, հողը նրանն է, ով նրա վրա ապրում է: Մեր պատմական հայրենիքի վերականգնման ու շենացման համար այսօր կա մոտ 10 միլիոն քրիստոնյա հայ և մոտավորապես 5 միլիոն ծպտյալ հայեր, որոնք պատմական հայրենիքի իսկական տերերն են: Ահահ այն ներուժը, որի համախմբումով ու միասնական ջանքերով պետք էվերականգնվի պատմական ճշմարտությունը ու վերականգնվի պատմական Հայաստանը: Հարցի լուծման անհրաժեշտ պայմաններից է պետականորեն մշակված ներգաղթի կազմակերպումը: Եթե հույսներս մեզ վրա չենք դնում (ի հարկե օգտվելով և ժամանակի և բարեկամների ծառայություններից), մեղքը մեր մեջ չենք փնտրում, ուրեմն դատապարտված ենք մեր հայ ասույթին` որտեղ հաց, այնտեղ կաց…

Հ.Գ. Հոդվածը գրելուց հետո ամսի 2-ին Աստանայում ելույթ ունեցավ ՀՀ նախագահը: Կարելի է ասել, որ ՀՀ առաջին ղեկավարն էր, ով այդպիսի ներկայացուցչական հավաքում արտաբերեց ճշմարտությունը և միջազգային հանրությանը պարզ տեքստով մատուցեց ԼՂ-ի հարցի իրավա-պատմական ճշմարտությունը: Այդ կոռեկտ և չափավոր ելույթում ՀՀ նախագահը ազդակ տվեց ողջ հայ ժողովրդին միասնականալու և դիմադրելու հայ ժողովրդին սպառնող վտանգներին: Եթե կհամախբվենք` լավ, եթե ոչ` ապա ոչ մեկից նեղանալու պատճառ չենք ունենա:

Այս հոդվածը տպագրվել է “Իրատես de facto” թերթի դեկտեմբերի 7-9 թիվ 32 համարում:

Շատ գեղեցիկ է ասված “ես շարքային քաղաքացի եմ, ինձ համար գոյություն չունեն հնչակ-ռամկավար- դաշնակ… ՀՀԿ, ԲՀԿ, ՕԵԿ, /Ռ.Գ./ կուսակցություններ, իմ դավանանքը ՀԱՅ մարդն է իր բարոյաարժեքային համակարգով /Գ.Թորոսյան հոդվածից “Դե ֆակտո” թին 29.11.2010թ/:

Լինելով ընդմիշտ անկուսակցական, կիսում եմ հոդվածագրի մտքերը ամբողջ հոդվածում և ուզում եմ մի քանի նկատառում կամ հարցադրում ավելացնել:
Առաջինը` այդ ինչու չեն պատասխանում քաղաքացու հարցադրումներին, դա սահմանադրության կարգի խաղտում է, յուրաքանչյուր ոք իրավունք ունի ստանալու իր հարցերի լիարժեք պատասխանը…:

Հարց համապատասխան մարմիններին` հարկատուներիս հաշվին կերակրվող անթիվ հանձնաժողովները /հանրային ծառայությունները կարգավորող, ՌՀՊՀ, ՊՈԱԿ-ները… և այլ նմանատիպ կառույցները/, որոնց աշխատակիցները ստանում են մեր երկրի համար չափազանց բարձր աշխատավարձեր /նրանք տարվա մեջ աշխատում են մի քանի օրեր/ երբևէ որոշում կայացրել են սակագների իջեցման, մատուցած ծառայությունների դիմաց վճարումների մասին, այն սակագների, որոնք իրականից բարձր են նշանակվածվերից մի քանի անգամ / ես, որպես մասնագետ պատրաստ եմ այս հարցի շուրջ բանավիճել ցանկացած հանձնաժողովի ցանկացած անդամի, առավել ևս նախագահի հետ/, որը կթեթևացնի հայ մարդու ապրելակերպը, որպեսզի նա մի փոր հացի համար հայրենիքը չլքի:

Ես վստահ կարող եմ ասել, որ եթե վերացնեն այդ կառույցները իրենց հաստիքներով, նախ կկրճատվի կոռուպցիան, հետևաբար նաև կաշառակերության աղբյուրը և շուկայական հարաբերությունները կնկնեն կանոնավոր դաշտ, ինչպես այսու հետ խոսելիս տերտեր միջնորդ պետք չի, այնպես էլ շուկայական վայրի հարաբերությունների մեջ “կարգավորող” օրգաններ /տվյալ պարագայում կաշառակեր/ պետք չեն:

Այդ հանձնաժողովներին տրված մեծ իրավունքները, նրանց դարձրել է անհսկելի և ոչ ոք չի կարող ապացուցել պարզագույնը, թե ասենք 5-10 դրամով բարձրացնելով ցանկացած սակագին ինչքան կաշառք է պահանջվում /բարջրացումը այն էլ չհիմնավորած բերում է միլիարդավոր դրամներ/, քանի որ առ այսօր այդ սակագների բարձրացումը ոչ մի կերպ չի հիմնավորվում:

Հոդվածագիրը նշում է, որ դիմել է քաղաքապետ Գ. Բեգլարյանին աղբահանության վարձավճարները դիֆերանցված ձևերով բնակչությունից գանձելու առաջարկով…: Հարգելի Գ. Թորոսյան, արդյոք նշել ես թե, 17000 դրամ նպաստ և ասենք թե 30000 դրամ թոշակ ստացողները ինչքան աղբ կարող են “ստեղծել”: Իսկ խոսակցություններից ու քննարկումներից պարզ երևում է, որ մի նոր թալանի աղբյուր են քչփորել, այն է մեխանիկորեն բարձրացնել աղբահանության գինը, այս երկրում ամեն ինչը չափում և համեմատում են զարգացած երկրների հետ, բացառությամբ թոշակը և աշխատավարձերը և իրենք լինելով տիպիկ ասիացի իրենց հորջորջում ու բարբաջուն են, որպես եվրոպացի, կարծես թե այդ եվրոպացի լինելը “մեծ” առավելություն է, իսկ գլուխ գովելուց այդ եվրոպացիներին ասում են, որ մենք ազգ էինք դուք դեռ կապիկների պես ծառից ծառ էիք թռչկոտում: Բա …

Հարգելի խմբագրություն, ես նույնպես ցանկանում եմ հարց տալ, թող համապատասխան մարմինները պատասխանեն, մեր հանրապետությունում քանի հանձնաժողովներ են գործում և ինչքան է նրանց աշխատավարձը: Աշխատավարձ, որի դիմաց նրանք ոչ մի բարիք չեն ստեղծում:

Մեկ առաջարկություն էլ կառավարությանը, բազմիցս նշել և նշում եմ, որ աշխատավարձերի հաշվարկման հիմքում պետք է դրվի տվյալ երկրի մանկավարժների աշխատավարձը, նրանք են արտադրում ամենաանփոխարինելի արտադրանքը, հասարակության քաղաքացուն: Մանկավարժի աշխատավարձը չպետք է պակաս լինի մինիմում զամբյուղից մի քանի անգամ, ինչպես մեր հանրապետությունում է, այլ նա գոնե 4 /չորս/ անգամ պետք է գերազանցի այդ զամբյուղին, որից հետո հասարակությամ մնացած շերտի համար հաշվարկներ կատարվեն դրանից ելնելով:

Հ.Գ. “Հայ- Ռուսգազարդի” ժողովրդին անհիմն թալանելու մասին ես հոդվածով հանդես եմ եկել 2009թ. սեպտեմբերին “Հրապարակ” թերթի թիվ 201 համարում:

Ընթերցելով "Իրատես de facto" թերթի 12.11-15.11.2010թ թիվ 25 (235) համարի Արտաշես Հակոբջանյանի "Ղարաբաղի հարցը պետք է տեղափոխել պատմաիրավական հարթություն" հոդվածը, առանց տատանվելու ցանկություն է առաջանում ստորագրությունդ դնես հոդվածի տակ և միաժամանակ արտասանես կեցցե Արտաշես և ապրես թերթ, որ հասարակությանը տեղյակ եք պահում մեր իրական և անժխտելի պատմությունը: Ու նույն պահին մնում ես զարմացած, եթե մենք ունենք նման մարդիկ ինչո՞ւ նախագահների օգնականները և խորհրդականները նշանակնվում են մեղմ ասած հայոց պատմությունից ու պետականաշինությունից հեռու մարդիկ:

Եկեք հիշենք, թե հայոց անկախ պետության նախագահները ինչպես էին ընտրում կամ նշանակում իրենց օգնականներին ու խորհրդականներին:

Առաջին նախագահը նշանակումը կատարում էր ՀՀՇ-ական, թեկուզ պոլի փայտ, սկզբունքով: Եվ ճակատամարտում հաղթանակ տարած ազգին ստիպում էր, որը շարունակվում է առ այսօր (ամենափայլուն ապացույցը կարդացեք 1992թ նոյեմբերի 14 ԱԶԳ թերթի Ա.Բլեյանի տխրահրչակ հոդվածում), որ զիճենք մեր պատմական հայրենիքը, այն հայրենիքը, որը ձեռք ենք բերել մեր խիզախների արյան գնով: Նա շարունակում է անհայրենիք կոմունիստների տխրահրչակ թեզը, փոխզիճման զառանցանքը, չհասկանալով, որ մենք զիճելու ոչինչ չունենք, մենք պահանջատեր ենք, ինչպես նշել է Ա.Հակոբջանյանը իր փայլուն վերլուծականում:

Եկավ երկրորդ նախագահը, մեծացնելով խորհրդականների ու օգնականների անգործնեության մատնված բանակը: Աշխարհում երևի թե միակ նախագահը, որը բացարձակապես չօգտվեց այդ ծառայաթյունից ու արտաքին և ներքին հարցերը թողնելով ինքնահոսի, երկիրը բերեց հասցրեց հայակործան Մադրիդյան սկզբունքների ստորագրմանը, որը հայ ժողովրդին էլ ավելի խճճեց Արցախի հարցի լուծման ճանապարհին:

Իսկ երրորդ նախագահի օրոք չպակասեց հարկատուների հաշվին պահվող այդ մեծաքանակ ապարատը: Այստեղ տեղին է նշել նաև անձնական նպատակների համար շահագրգիռ դեսպանների մասին, բայց դա առանձին թեմա է:

Այսօր հրամայակն հարց է դառնում, որ հանրապետությունում գործի հստակ օրենք այդ ապարատի գործունեությունը կարգավորելու համար: Թե չէ փոխանակ աշխարհի §ուժեղներին¦ տեղեկացնեն Արցախի պատմական և իրավական հարցը, այն թողեցին բարցի թողի ու աթոռակռվի ընթացքում վարկաբեկեցին ազատատենչ արցախցու (ղարաբաղցու) կերպարը, այն մարդկանց, որոնք ոտքի ելան և ազատագրեցին մեր հայրենիքի մի փոքրիկ մասը, մնացածը թողնելով հետագա սերունդներին: Ողջ հայ ժողովուրդը պարտավոր է հասկանա, որ Արցախի լինելով է որոշվում մեր հետագա լինել չլինելու հարցը:

Աստանայից առաջ Ա.Հակոբջանյանը հանրապետության նախագահին ու նրա վարչակազմի համար հստակ նյութ է հրապարակել: Կարդացե՛ք ու լծվե՛ք նրա իրականացմանը… Այդ դեպքում ժողովուրդը Ձեզ հետ կլինի: Պահանջատերը զիճելու ոչինչ չունի: Հարկավոր է աշխարհին հիմնովին ներկայացնել մեր պահանջները և մեր խնդիրները…

Այս հոդվածը տպագրվել է "Իրատես de facto" թերթի 16.11-18.11.2010թ թիվ 26 համարում:

Ի±նչ գնահատական տալ Ազգային արխիվի տնօրենի զրույցում ("Իրատես de facto" թիվ 24, 9.11-11.11.2010թ.) տեղ գտած հետևյալ արտահայտությանը."բացառությամբ Սյունիքի, Լոռու, Ղարաբաղի, մեր մյուս գյուղերը հիմնադրվել են 1928-1930 թթ` Թուրքիայից ու Իրանից գաղթածների ջանքերով": Եվ այս արտահայտությունը անում է պատմաբանը, Ազգային արխիվի տնօրեն Ամատունի Վիրաբյանը: Եթե այդպես է, ուրեմն ինչո±ւ ենք նեղանում մեր պատմական երկիրը զավթածներից, որվեք մեզ անվանում եմ եկվորներ:

Հարգարժան տնօրեն, եթե անգամ մեջբերված հատվածում տեխնիկական վրիպակ է եղել և 1828-1830թթ փոխարեն 1928-1930 է տպագրվել, միևնույն է, էլի սխալ է: Ո՛վ-ո՛վ, բայց Դուք միանշանակ պետք է իմանաք, որ ոչ թե Թուրքիայից ու Իրանից գաղթված հայեր են եղել վերաբնակվածները, այլ պատմական Հայաստանի մի մարզից կամ գավառից գաղթած հայեր: Սա "ա": Եվ` "բ". այդ գաղթականները ոչ թե նոր գյուղեր են հիմնել, այլ վերաբնակվել են պատմական հայրենիքի 5000 տարվա պատմություն ունեցող, ամայացած կամ կիսալքված գյուղերում (այս թեման առանձին ուսումնասիրության նյութ է):

Այն հայը, որը չգիտե հայոց պատմությունը և այսօրվա Հայաստանի պատմությունը կապում է 1828-1830 թթ դեպքերի հետ, նա մեղմ ասած, արջի ծառայություն է մատուցում և՛ մեր ազգին, և՛ մեր պատմությանը: Ասյօր որոշ մարդիկ, պատմության էջերում մնալու համար նշում են իրենց գյուղի 180 կամ 200-ամյակը (հիմնականում Ապարանի, Գավառի և Մարտունու նախկին շրջանային տարածքներում), որը թշնամու ջրաղացին ջուր լցնելուց բացի, ազգադավություն է:

1990-ին ինձ մոտ եկավ արձակագիր, լուսահոգի Վ.Հարությունյանը այսպիսի առաջարկով. ինքը սկսում էր Հայաստանի բնակավայրերի անձնագրավորման մատենաշարի հրատարակության աշխատանքները, բայց ֆինանսներ չուներ: Ես հավանություն տվի իր գործին և խոստացա օգնել մի պայմանով, որ առաջինը լինի իմ հայրենի Նորատուսը, և երկրորդը` պատմությունը գրվի անաչառ, առանց շեղումների և կեղծիքների: Համաձայնելուց մի քանի ամիս անց նա եկավ և իր հետ բերեց իմ գյուղի գրքի ազդօրինակը: Երբ ես թերթեցի, նկատեցի, որ գյուղի պատմությունը շարադրվում է համարյա թե 1828-ից: Հարց ուղղեցի արձակագրին և իր խմբի աշխատակիցներին`դուք այդ գյուղի մասին գիտե՞ք, թե՞ օգտվել եք գրականությունից: Միաբերան պատասխանեցին, որ գիտեն: Եթե գիտեք, ապա ինչպե՞ս է, որ գյուղի գերեզմանները ձեզ չեն հուշում, որ տեղի քարե վկայություններում նշվում է դեռևս 4-րդ դարը, իսկ գյուղը, որպես բնակավայր, եղել է մեզնից առնվազն 5000 տարի առաջ: Նրանք ընդունելով իրենց սխալը և վստահեցնելով, որ առաջիկայում չեն կրկնվի նման վրիպակներ, գիրքը հրատարակեցին համապատասխան ուղղումներով:

Վերջերս նմանօրինակ սխալ է թույլ տրվել հազարամյա պատմություն ունեցող Ջալալօղլու (Ստեփանավանի) նկատմամբ` հանրապետության նախագահի գլխավորությամբ տոնվել է նրա 200-ամյակը:

Որտեղ 1000-ամյակներ, որտեղ 200-ը:

Ուշքի գանք, քանի դեռ ուշ չէ:

Այս հոդվածը տպագրվել է "Իրատես de facto", 12.11-15.11.2010թ. թիվ 25 համարում: